De Jortcast

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over het belasten van de superrijken. Te gast is econoom dr. Vinzenz Ziesemer over hoe nuttig het zou zijn als we miljarden investeren in fondsen om ook in Nederland genoeg start-ups te krijgen. Onze jonge dr. Boris van Haastrecht deed biografisch onderzoek naar de oprichter van de VVD, Piet Oud. En met historica dr. Pien van der Hoeven laten we ons licht schijnen op de oorlogsjournalistiek; hoe eerlijk is die.

Het communisme wint aan populariteit; de aanwas bij de politieke partij, de CPN, groeit en ook de interviews op het kanaal Left Laser worden honderduizenden keren bekeken. Het ultra-linkse gedachtengoed is weer hip. Steeds meer jonge mensen voelen sympathie voor de idealen van Marx en Engels; het einde van de klassenmaatschappij en het delen van al het bezit. Leuzen die je nu ook weer luidkeels hoort bij de rellen in Frankrijk. Hebben we niets geleerd van het verleden van de Sovjet-Unie? En de vijf communistische landen die er nu nog zijn, staan ook niet hoog op de lijstjes qua mensenrechten. Wat wilde Marx en wat wil de hedendaagfse communist? Jort Kelder vraagt het twee wetenschappers die ooit ook overtuigd, respectievelijk maoïst en communist waren: socioloog dr. Erik van Ree (DIA) en prof. dr. Paul Scheffer, schrijver van het boek ‘De dag na de bevrijding – een ideeëngeschiedenis van hedendaags Europa’. Ook te gast is promovendus en jonge communist Sam Hamer, lid van de Communistische Jongerenbeweging (CJB), de jongerentak van de CPN.

Na de droogste en heetste zomer ooit hebben we weer een record te pakken: we zitten in de sterkste El Niño ooit gemeten. Het fenomeen zorgt nu al voor orkanen in Mexico en droogte in Australië. Maar wat heeft het voor ons in Europa in petto deze herfst? Daarover praten we met prof. dr. Erik van Sebille, hoogleraar Oceanografie en Klimaatwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Van Sebille is expert op het gebied van oceaancirculatie en legt uit wat een El Niño precies is. Heeft dit cyclische weerfenomeen iets met klimaatverandering te maken? Of is alarmisme overbodig? En wanneer kunnen wij mislukte oogsten en stijgende voedselprijzen verwachten?

Is er nog ruimte voor Europees optimisme in deze sombere tijden? De belangrijkste economie van de wereld, de VS, wordt opnieuw geleid door een populist, Donald Trump. Wat doet dat met ons wereldbeeld? Onbehagen, een gevoel van spanning en crisis bekruipt ons steeds vaker, waardoor de aantrekkingskracht van populisten groeit. Hoe terecht zijn die zorgen? Is Europa nog economisch en cultureel weerbaar tegen dreigende machten als de VS, China en Rusland? Te gast is (em) prof. dr. Paul Scheffer. Hij praat ons moed in over de weerbaarheid van de democratie. Ook legt hij uit waarom populisten zoveel draagvlak vinden in de wereld van nu. In zijn nieuwste boek ‘De dag na de bevrijding – Een drieluik over Europa’, beschrijft hij de indrukwekkende Europese ideeëngeschiedenis. Waarom is het belangrijk om onze geschiedenis te herinneren? Wat betekent veiligheid en is het einde van de naoorlogse periode van vrede werkelijk in zicht?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Ani Zalinyan (Pro) over datacenters waarvan we niet weten hoeveel energie en water ze verbruiken. Te gast is (em.) prof. dr. Paul Scheffer over de toekomst van Europa. Onze jonge dr. Lauren de Wit deed onderzoek naar de gevolgen van de winterslaap van de muis (deze kennis is ook handig voor de mens). Ook verdiepen we ons in El Niño en de verwarming van de oceanen met prof. dr. Erik van Sebille: wat zijn de gevolgen hiervan voor ons klimaat?

Waarom zoeken we als mens zo vaak een antwoord bij een god en een religie? En wat zou het voor de wereld betekenen als het geloof afneemt? Worden we milder voor elkaar, bijvoorbeeld in Nederland waar we door 9/11 en de retoriek van Wilders behoorlijk gepolariseerde posities hebben ingenomen t.o.v. moslims? Te gast in deze nazit bij Jort Kelder zijn gedragspsycholoog dr. Martin Appelo en islamoloog dr. Joas Wagemakers.

Er is volgens gedragspsycholoog dr. Martin Appelo een eenvoudige verklaring voor al die haat en al dat nijd in de wereld: het ontbreekt ons in beginsel aan liefde voor onszelf. Dus stop met luisteren naar Johan Derksen en denk eens na over wat je zelf eigenlijk vindt. De dalende homo-acceptatie bij jongeren? Een gevolg van zelfhaat en zondebokpolitiek. Dus omarm je gebreken en accepteer de verschillen. Een betere wereld begint bij het accepteren van jezelf. Zo simpel kan het zijn.

Het is één jaar geleden dat het bestand in Gaza werd afgesproken tussen Hamas en Israël en het vrede had moeten zijn, dankzij Trump. We kunnen na een jaar wel zeggen dat dit is mislukt. Bij welke partij gaat het mis? Bestaat er überhaupt een oplossing voor dit eeuwenoude conflict? Onze gast islamoloog dr. Joas Wagemakers komt bij Jort orde in de chaos scheppen. Hij legt uit hoe groot de macht van Hamas werkelijk is en of er andere bewegingen zijn die concurreren met de macht in Gaza.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Europarlementariër Dirk Gotink (ex-NSC) over de nieuwe sancties die door Trump zullen worden opgelegd aan het Internationaal Strafhof en wat Europa daartegen kan doen. Voorts is islamoloog dr. Joas Wagemakers te gast over Hamas en waarom de vredesdeal die vorig jaar met Israël werd gesloten, niet lukt. De jonge dr. Thomas van den Brink heeft onderzocht wat de koffiehandel met Java voor consequenties heeft gehad voor de leefomgeving en de architectuur. En psycholoog dr. Martin Appelo heeft de oplossing voor een mildere wereld, door onszelf met onze fouten te accepteren.

Taal maakt ons mens. We kunnen overleggen, ruziën en verhalen vertellen. Via Large Language Models (LLM), ofwel AI, kunnen we ook steeds meer voorspellen hoe iemand zich zal gaan gedragen. Die simulatie van de mens is baanbrekend zowel voor de psychiatrie als voor onze defensie. Psychiater prof. dr. Iris Sommer en defensiespecialist dr. Tim Sweijs (HCSS) spreken met Jort Kelder over het gebruik van AI in hun werk en welke nieuwe stappen ze kunnen nemen in hun onderzoek. Kun je stoornissen ontdekken dankzij taalgebruik en hoe onderhandel je met een meedogenloze, narcistische dictator? Prof. dr. Iris Sommer heeft net een boek geschreven, dat is getiteld 'De stem van het brein'. Van dr. Tim Sweijs verscheen samen met prof. dr. Martijn Kitzen 'De oorlog van morgen', waarvan binnenkort een herziene versie verschijnt.

Taal is niet alleen onmisbaar voor onze communicatie, maar bijna belangrijker voor het denken, ons zelfbewustzijn en onze identiteit. Het wegvallen van taal vertelt ons niet alleen dat iemand een beroerte heeft: verlies of verandering van taal kan ons wijzen op talloze andere mentale aandoeningen, zoals depressie en dementie. In haar boek 'De Stem van het Brein' onderzocht prof. dr. Iris Sommer de geschiedenis van taal, dierentaal, de ontwikkeling van taal van kind tot volwassene. Wat kan walvistaal ons bijvoorbeeld vertellen over buitenaardse talen? En kunnen wij in de toekomst ooit praten met dieren? En wat betekent de komst van AI voor onze communicatie?

Krijgen de doemprofeten dan toch gelijk? Poetins oorlog neemt al langer een hybride vorm aan, maar inmiddels lijkt de berichtgeving over een grootschaliger aanval geloofwaardiger dan ooit. De Westerse inlichtingendiensten draaien overuren. Zou Poetin de Baltische staten binnenvallen, aanslagen plegen (zoals de mislukte poging in Leipzig), of drones het Europees grondgebied insturen? Dat is onmogelijk te voorspellen. Maar onze gast, dr. Tim Sweijs, weet: de internationale orde is momenteel zo verdeeld dat Poetin kansen ruikt. Want terwijl het dondert in Europa, sabelt quasi-bondgenoot Trump vakkundig de internationale organisaties neer. Want wie hecht er nog waarde aan de VN, NAVO, of het ICC, als ‘s werelds grootmachten er nauwelijks aandacht aan schenken? En zit Europa überhaupt nog aan tafel?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 26 september 2026 waar Jort Kelder belt met Kamerlid Luc Stultiens (Pro) over zijn motie om meer belasting te kunnen bij de rijkere mensen van Nederland. Te gast is defensiespecialist dr. Tim Sweijs, onderzoeksdirecteur bij HCSS over de dreiging van Rusland aan de grenzen van de NAVO en de resultaten van de VN top. Onze jonge dr. Sebastian Mulder heeft onderzoek gedaan naar de bodem van Groningen. Ook aangeschoven is psychiater prof. dr. Iris Sommer die een boek heeft geschreven getiteld 'De stem van het brein' over taal en hoe dat werkt in onze hersenen.

Wat wil de kiezer van de politicus? Waarom hoppen we tegenwoordig van de ene nieuwe partij naar de andere? Is het te veel van 'u vraagt, wij draaien'? En hoe kan dit kabinet wel lang blijven zitten? Jort Kelder legt deze vragen in de nazit voor aan twee politicologen, prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn en parlementair historicus, prof. dr. Carla Hoetink.

Waarom zijn Nederlanders altijd zo ontevreden? We staan toch in veel ranglijstjes in de absolute top? Is het volk verwend of is er een reden voor het sluimerende onbehagen? Heeft het allemaal met migratie te maken? Of met opgepookte politieke relletjes? En in hoeverre zijn de politieke partijen aan de flanken nog in staat deze boze burgers aan zich te binden? Aan tafel bij Jort: politicologen prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn, en politiek historica prof. dr. Carla Hoetink. Het artikel van Tom van der Meer: https://www.ewmagazine.nl/politiek/achtergrond/2026/09/politiek-nederland-minderheidscoalitie-2-1585983/ (https://www.ewmagazine.nl/politiek/achtergrond/2026/09/politiek-nederland-minderheidscoalitie-2-1585983/)

Hij is de leider van 1,5 miljard mensen, staat aan het roer van de vierde economie ter wereld, en beschikt over een krijgsmacht met kernkoppen. Narendra Modi is al 12 jaar premier van India. Wie is deze man en hoe belangrijk is zijn positie aan ’s werelds vergadertafels? Begin september poseerde hij tijdens de BRICS-top breedlachend met Xi Jinping en Vladimir Poetin. Ondertussen sluit zijn regering een omvangrijk handelsakkoord met de EU, worden de banden met Donald Trump aangehaald en intensiveert India de samenwerking met Australië en Japan. New Delhi zit in een geopolitieke spagaat. Binnenlands navigeert Modi economische hervormingen, religieuze conflicten en een machtige oligarchie. Hoe dat zit, en meer, hoort u in deze Jortcast XL. Te gast zijn politiek antropoloog prof. dr. Ward Berenschot, die Modi nog kent uit zijn tijd als lokale politicus in Gujarat, en Alphonsus Stoelinga, voormalig ambassadeur in India. Hij heeft Modi meermaals ontmoet in zijn tijd als ambassadeur tussen 2012 en 2018 en schreef onlangs het boek “Waar staat India? Land in beweging”. (ps excuses voor de audiokwaliteit - er werd een nieuwe vaatwasser tijdens het gesprek in de keuken van Jort geinstalleerd wat wat gekraak en gebeuk veroorzaakte en we belden met Fons in Griekenland. Bellen is niet altijd ideaal, maar we wilden de oud-ambassadeur wel graag horen in deze podcast!)

Den Haag ontvouwde zich tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen tot een Kafkaësk schouwspel. Op het schip van kabinet-Jetten is het onduidelijk wat de koers, waar de bestemming, en wie de kapitein is. Te gast zijn politicologen prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn en politiek historica prof. dr. Carla Hoetink. Jort Kelder schijnt met een panel van professoren zijn licht op de cultuuromslag die ons minderheidskabinet behoeft. Ook duiken we de geschiedenis in op zoek naar historische parallellen, en speculeren we over institutionele vernieuwing. En wie heeft betere kaarten in handen: Klaver of Eerdmans?

Dit is de volledige uitzending van Kelder en Co van zaterdag 19 september, waarin Jort Kelder zich met een professorenpanel buigt over een spannende politieke week. Kan het kabinet Jetten verder, of moet het hele politieke systeem hervormd worden? Met Hoogleraar Transdisciplinaire Sociale Wetenschap aan de UvA, prof. dr. Matthijs Rooduijn, bespreken we de versplintering op rechts. Ook aan tafel zit historica prof. dr. Carla Hoetink, met wie Jort historische parallellen trekt. En politicoloog prof. dr. Tom van der Meer stelt staatsrechtelijke hervormingen voor: kan de Eerste Kamer niet worden afgeschaft?

Hoe kunnen we onafhankelijk en naar waarheid handelen, in de wetenschap, in de politiek en in de rechtspraak? Dit bespreekt Jort Kelder in de nazit met econoom em. prof. dr. Coen Teulings en en filosoof (en Nietzsche-kenner) prof. dr. Gert-Jan van der Heiden. Opiniestuk waarover wordt gesproken: https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-de-politisering-van-nederlandse-universiteiten-is-strijdig-met-hun-kerntaak~ba9c040a/

Over sommige dingen valt niet te twisten. Maar als het aan Friedrich Nietzsche ligt, zit dat toch anders. Er zijn geen feiten, alleen interpretaties. En God? Die is dood. Wat heeft de filosofie van Nietzsche gedaan met ons waarheidsbesef? En kunnen mensen het eigenlijk wel aan als er geen universele waarheid bestaat? Te gast, over de rol van Nietzsche in het ontstaan van feitenvrije politiek, is filosoof en hoogleraar Metafysica prof. dr. Gert Jan van der Heiden. De hoogleraar legt uit waarom extreemrechts zo graag aan de haal gaat met Nietzsches denkbeelden en hoe we zijn beroemde 'Wil tot macht' wél moeten lezen. Ook buigt de filosoof zich over onze terugkeer naar God: waarom zijn we weer in zijn armen gedreven?

Het koffertje voor Prinsjesdag is afgeleverd in een land vol stakingskoorts en politieke onvrede. Toch draait de economie op volle toeren en zijn jongere generaties rijker dan vaak wordt gedacht. Is het neoliberalisme failliet, of klagen we met een volle maag? Om die vraag te beantwoorden schuift top-econoom en oud-CPB-directeur em. prof. dr. Coen Teulings aan in deze Jortcast. In zijn studententijd overtuigd lid van de CPN, maar inmiddels een scherp verdediger van de vrije markt. Een pleidooi voor dat zo ongeliefde neoliberalisme. Shownotes: De podcastserie: College van Kelder & Teulings (https://podcastluisteren.nl/pod/College-van-Kelder-and-Teulings) De afscheidsrede van em. prof. dr. Coen Teulings (https://www.uu.nl/agenda/afscheidsrede-coen-teulings-econoom-in-een-neoliberaal-tijdsgewricht)

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waarin Jort Kelder belt met JA21-Kamerlid Daniël van den Berg, die zich zorgen maakt over de gasvoorraad. Te gast is prof. dr. Coen Teulings, die een lans breekt voor het zo gehate neoliberalisme. Jonge doctor Sophie Valk promoveerde op de platte oester, die uit onze wateren dreigt te verdwijnen. Hoogleraar metafysica prof. dr. Gert Jan van der Heiden schuift aan om te praten over de vaak verkeerd begrepen filosoof Friedrich Nietzsche. Kunnen we hem zien als de grondlegger van de feitenvrije politiek?

Heeft er een verschuiving in de doelstelling van de wereldleiders van vandaag de dag plaastgevonden dat ze allemaal wat narcistischer zijn geworden? Of was het verleden vooral beeldvorming en zien we tegenwoordig eerlijker de rauwheid van de toppolitici als Trump? Volgens de ex-psychiater aan tafel hebben we allemaal iets narcistisch in ons, maar hoe houden we die narcist aan de top van de apenrots tevreden zodat hij (toch meestal een hij..) ons vanaf de positie niet gaat bekogelen. Te gast in deze nazit zijn ex-psychiater dr. Bram Bakker en dr. Laurien Crump, buitenland- en defensie-expert aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit.

We zijn vorige week in Nederland opgeschrikt door drugsbendegeweld, maar wij zijn hier ook de grootste producenten van synthetische drugs als MDMA en ketamine en we zijn ook nog eens de grootste gebruikers. Waarom stoppen we niet gewoon met die verdovende middelen en gaan nuchter door het leven? Dan zijn we ook van die ondermijning en gewapende bendes af? Waarom vluchten we in die roes die drugs en drank ons geeft? Te gast is dr. Bram Bakker, voormalig psychiater en bekend met de verslavingsproblematiek. Hij legt de vinger op de zere ziel en geeft tips hoe je zelf dat vluchtgedrag van excessief gebruik van middelen een halt kunt toeroepen. Link naar Drugsdelta: https://npo.nl/start/serie/drugsdelta/afleveringen/seizoen-1 (https://npo.nl/start/serie/drugsdelta/afleveringen/seizoen-1)

Een mislukte drone-aanslag in Leipzig, verdachte pakketjes bij Duitse elektriciteitsinstallaties en inlichtingendiensten die waarschuwen voor Russische sabotage. Volgens dr. Laurien Crump is Poetins toegenomen brutaliteit vooral te wijten aan de Amerikaanse president Donald Trump. Zijn gebrek aan rugdekking zorgt ervoor dat de NAVO niet daadkrachtig kan optreden. Crump is buitenland- en defensie-expert bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit en analyseert de schaduwoorlog waar Europa in verzeild is geraakt. Hoe moet Europa reageren op de Russische provocaties? En is de VS nou nog onze bondgenoot? Of zijn ze van kant gewisseld? En wat zijn de gevolgen van de winst van de AfD in de kleine Duitse deelstaat Sachsen-Anhalt? Shownotes: Interview met Trump in Playboy (https://www.ebroadsheet.com/wp-content/uploads/2017/03/playboy-interview-donald-trump-1990) (1990): (staat ook hier) https://www.ebroadsheet.com/wp-content/uploads/2017/03/playboy-interview-donald-trump-1990 Brieven van Lubbers aan Gorbatsjov (met hulp van Shevardnadze): https://www.nrc.nl/nieuws/2022/08/31/gorbatsjovs-geheime-briefwisseling-over-kruisraketten-met-lubbers-a4140337 https://www.vn.nl/lubbers-stille-strijd-voor-ontwapening

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Lisa Vliegenthart (Pro) over stappen die de politiek kan nemen om massaspermadonoren zoals Jonathan en Simon te voorkomen. Te gast is dr. Laurien Crump die een analyse geeft over de 'vriendschap' tussen Rusland en de VS en waarom er nu juist geen sprake is van een Koude Oorlog 2.0. Onze jonge dr. Gali Albalak heeft onderzoek gedaan naar onze biologische klok en wanneer je het beste kunt bewegen en sporten. En ex-psychiater dr. Bram Bakker legt uit waarom we als mensheid toch snel naar de verdovende middelen grijpen terwijl we weten welke schade drugsgebruik kan brengen (gezondheid, criminaliteit en milieuschade).

Is de kennis van de politicus ,de burger en de wetenschapper gelijk? Wat is juiste informatie eigenlijk in deze tijd van populisme versus feiten en grote ego's in de politiek? Daarover praat Jort Kelder in deze nazit met parlementair journalist drs. Leonard Ornstein (in de afrondende fase van zijn promotie-onderzoek over Pim Fortuyn) en cognitiewetenschapper dr. Max van Duijn verbonden aan de Universiteit Leiden.

Om gezond menselijk contact te onderhouden, heb je de vaardigheid empathie nodig, want hoe je reageert op een ander bepaalt ook of je in ‘de groep’ kunt blijven. En de mens is een groepsdier en heeft die kudde om zich heen nodig. Empathie leer je in je jeugd en je blijft bijleren, ook op hogere leeftijd. Dr. Max van Duijn onderzoekt het menselijk vermogen om zich in anderen in te leven en kijkt dan vooral naar kinderen. Zij zitten namelijk nog in het begintraject van deze vaardigheid onder de knie krijgen. Ook onderzoekt hij AI en hoever de modellen al zijn om ook empathisch te reageren. Volgens Van Duijn is AI al veel verder dan dat we dachten dat ze ooit zouden zijn, maar hoe beïnvloedt dat ons gedrag vandaag de dag? Wat betekent het dat jongeren steeds vaker ten rade gaan bij een chatbot ipv bij een mens?

Versplintering op rechts, een geflopt Schoof-I en niet-ingeloste migratiebeloftes: rechts heeft het verprutst. Hoe kan het dan dat links hier niet van profiteert? Heeft Pro überhaupt nog toekomst? Of is een brede linkse beweging niet meer van deze tijd? Te gast erover is parlementair journalist Leonard Ornstein. Samen met fotograaf Bart Maat schreef hij het boek 'Het kabinet dat van niemand was', over Schoof-I, dat vandaag op 1 september verschijnt. Jort blikt met hem terug op het vorige kabinet en vraagt welke lessen de linkse oppositie hieruit kan trekken. Wat voor linkse beweging moet Pro worden om een breed electoraat aan te spreken? En hoe komen ze af van hun elitaire en moralistische imago?

Dit is de gehele uitzending van Dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over de krimpflatie. Te gast is drs. Leonard Ornstein die als parlementair journalist en Fortuyn-kenner een blik werpt op de nieuwe rechtse partijen en uitlegt waarom links daar niet van profiteert. Onze jonge dr. Guido Jonker deed onderzoek naar de micrometeoriet die je ook in je eigen dakgoot kunt vinden. En hoe belangrijk is empathie en verleren we dat door AI, met dr. Max van Duijn (tevens voorzitter van De Jonge Akademie van de KNAW).

In deze nazit praat Jort Kelder met cultuurfilosoof em. prof. dr. Maarten Doorman en staatsrechtgeleerde prof. dr. Wim Voermans over de vooruitgang. We willen voorwaarts, georganiseerder en beter, maar lukt dat wel? Sommige wetenschappers trekken die vooruitgangsgedachte in twijfel, maar een bekende voorstander hiervan is de wereldberoemde psycholoog professor Steven Pinker (Harvard) die onlangs nog een gastcollege gaf bij Voermans in Leiden. Hoe kijken Voermans en Doorman naar zijn ideeën over vooruitgang? Zijn we te negatief over onze samenleving en vooral, zijn onze politici en wel optimistisch genoeg?

Je zou denken dat de filosofische stroming van de Verlichting iets is uit de 18e eeuw, maar nee, we leven nog steeds in de nadagen van deze periode volgens cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. De Verlichting heeft ons dankzij mensen als Kant, Rousseau en Voltaire het gelijkheidsdenken en het ‘sociale contract’ gegeven, maar hoe houdbaar is dat nog in deze tijd waar identiteitspolitiek weer populairder wordt? Volgens Doorman moeten we de idealen van de Verlichting zoals het zelf kritisch nadenken, koesteren en weerstand bieden aan de grootste bedreiging hiervan, de Big Tech. De filosoof schreef hierover een boek in de serie ‘Elementaire Deeltjes’ dat ook de titel draagt ‘De Verlichting’ en legt uit waarom deze stroming juist nu zo actueel is.

Het minderheidskabinet Jetten-I was vanaf het begin al een gewaagd experiment te noemen. Maar nu het politieke jaar weer op gang komt, wordt wederom duidelijk hoé ingewikkeld de positie van het kabinet precies is. De VVD wil niet met Pro, BBB wil alle stikstofmaatregelen van tafel, en JA21 wil af van de vrijheidsbijdrage. Pro vindt op haar beurt de bezuinigen op sociale zekerheid onacceptabel. Hoogleraar staatsrecht prof. dr. Wim Voermans schuift aan bij Jort om licht in deze politieke duisternis te scheppen. Hoe komt het kabinet het sterkst uit deze onderhandelingen? En wat moeten ze vooral niet doen? We trekken onze lessen uit het verleden en gaan terug naar 1963, toen zich volgens de professor een vergelijkbaar probleem voordeed.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Wimar Bolhuis (Pro) over de toename van het aantal jongeren met een bijstandsuitkering. Te gast is prof. dr. Wim Voermans over de onderhandelingen over de begroting en de kansen op het slagen van Jetten I. Waarom rommelt het zo op rechts? Onze jonge dr. Thomas Dirven heeft onderzocht hoe heilzaam muziek kan zijn als je wakker wordt uit een narcose. En Jort spreekt over de Verlichting met cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. Hoe belangrijk was deze stroming voor onze tijd nu en hoe houdbaar zijn de idealen van de denkers als Kant, Rousseau en Voltaire in tijden van Big Tech?

Nu deze week wéér een hitterecord is gebroken en Trump, als leider van het land met de grootste economie ter wereld, verduurzamingsprojecten simpelweg de nek omdraait, denken we aan de slogan 'groene groei'. Is het wel mogelijk om in deze tijden economisch te groeien én de transitie te maken en zo het klimaat te redden? Te gast in deze nazit is naast prof. dr. Barbara Baarsma, die verschillende boeken schreef over 'groene groei', ook evolutionair ecoloog dr. Edwin Pos. Pos onderzoekt de biodiversiteit van onze bossen en die van de Amazone.

Het bos staat in de fik. Wat doen bosbranden, langdurige hitte en droogte met ons ecosysteem? En heeft het Europese bos nog toekomst: en zo ja, hoe ziet deze er dan uit? Want niet alleen droogte bedreigt onze bossen: tussen 2018 en 2023 verdwenen er dagelijks zo’n 600 voetbalvelden aan groen in Europa. Te gast over de toekomst van ons bos is evolutionair ecoloog dr. Edwin Pos, hij is gespecialiseerd in evolutie, ecosystemen en biodiversiteit en promoveerde op de 16.000 boomsoorten in de Amazone. Moeten wij onze bossen anders gaan inrichten om beter tegen klimaatverandering te kunnen? En wat kunnen we leren van Brazilië, waar steeds minder bos gekapt wordt?

Er is niets zo typisch Nederlands als voor alles een regel of een uitzondering opstellen. Daar heeft onze nationale bedrijvigheid baat bij, maar te veel regelgeving slaat het ondernemerschap neer. Daarom pleit econome prof. dr. Barbara Baarsma, hoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam, ervoor om de stofkam door ons systeem te halen; niet alleen qua wetgeving maar ook qua bestuur. Ze heeft met de denktank DenkWerk een AI-simulatie gemaakt van ruim tweehonderd ingewikkelde debatten en aan verschillende knoppen gedraaid hoe je doeltreffender en dus ook met minder tijd beslissingen kunt nemen, zodat onze grote problemen niet weer naar een volgend kabinet worden geschoven. Baarsma legt uit hoe we efficiënt aan de top kunnen blijven met onze economie en niet het land worden van nog langere wachtrijen.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met CDA-Kamerlid Jantine Zwinkels over regelgeving rondom de zogenaamde gluurbrillen. Te gast is econome prof. dr. Barbara Baarsma over de Nederlandse regelzucht en hoe schadelijk dat voor onze economie is. Onze jonge dr. Jeroen Oosterbaan heeft de handelsstromen van Nederland tussen 1300 en 1800 aan de hand van houten tonnen en vaten onderzocht. En hoe gaat het met onze bossen wereldwijd, nu we zo'n last hebben van al die branden. Hoe belangrijk is de boom voor onze wereld, met ecoloog dr. Edwin Pos.

Hoe belangrijk zijn expats voor de Nederlandse economie? En klopt het dat expats de huizen voor starters wegkapen? Aan tafel erover bij Jort zit prof. dr. Hans Koster, hoogleraar Urban Economics and Real Estate aan de afdeling Ruimtelijke Economie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ook te gast is prof. dr. Geert Kazemier, oncologisch chirurg en directeur Cancer Center Amsterdam, Amsterdam UMC. Kazemier maakt veel gebruik van talenten uit het buitenland, expats dus. Kunnen we zonder ze? En waarom willen expats zo graag in Nederland wonen en werken?

Iedereen gaat dood, en de kans is groot dat je zult overlijden aan kanker of Alzheimer. Het gekke is dat de kans juist heel klein is dat je ooit aan beide aandoeningen lijdt. Ze ontstaan namelijk op een tegenovergestelde manier. Toch is er sinds een jaar in Amsterdam een centrum voor gezamenlijk onderzoek naar oncologie én neurologie. Inmiddels werken daar tweeduizend mensen, die dagelijks met de nieuwste technologie op zoek zijn naar een doorbraak in het begrijpen van deze ziektes zoals kanker, MS, ALS en Alzheimer. Gezamenlijk doen ze onder ander labonderzoek en gebruiken ze PET-scans om ze te genezen of te voorkomen. Chirurg prof. dr. Geert Kazemier is directeur van dit onderzoekscentrum en legt uit wat we nu al weten en of er in de toekomst wellicht nieuwe behandelmethodes komen.

We maken met prof. dr. Hans Koster de balans op – dé VU-hoogleraar gespecialiseerd in de woningmarkt. Was dit vorig jaar nog hét verkiezingsthema, nu blijft het angstvallig stil vanuit Den Haag. En dat is niet zo vreemd, denkt Koster – en niet eens vanwege het aanstellen van een nieuwe woonminister met hoofdzakelijk defensieve capaciteiten. Wat we nu op de huizenmarkt zien voltrekken, is het resultaat van beleid dat minstens een jaar of vijf geleden werd uitgerold. Maar klopt dat eigenlijk wel? De Box 3-aanpassing en de Wet betaalbare huur rolden immers verser van de pers en lijken nu al hun weerslag te hebben. Zo lazen we deze week nog dat dit jaar mogelijk verkooprecords in het particuliere segment worden gebroken. Tegelijkertijd lijken huizenprijzen juist weer wat te stagneren. Voor wat extra leesvoer: https://www.ftm.nl/artikelen/belastingkorting-voor-expats-heeft-nauwelijks-effect-op-woningmarkt En dit is dat ooit duurste huis van Nederland waar Jort op bezoek was en nu echt een koopje (al jaren in de verkoop, raadselachtig): https://www.funda.nl/detail/koop/bosch-en-duin/huis-biltseweg-7/89668839/media/foto/27

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met Femke Wiersma van de BBB, die hoopt dat in de noodmaatregelen voor het watertekort ook rekening wordt gehouden met boeren. Prof. dr. Hans Koster schuift aan voor het jaarlijkse rondje woningmarkt. Ook prof. dr. Geert Kazemier is te gast. De chirurg brengt oncologie en neurologie samen in een nieuw onderzoekscentrum. En jonge doctor Tijmen de Lorm springt op de bres voor verantwoord palmoliegebruik.

Is er een oplossing voor het krakende migratiebeleid en zo ja, waarom is daar geen helder politiek debat over in Nederland? We modderen maar door met die inhumane beleid: mensen slapen op het gras in Ter Apel, boze dorpsgenoten bekladden huizen van voorstanders van asielopvang, arbeidsmigranten die op straat eindigen en ondertussen bestormen duizenden mensen letterlijk de Europese grenzen, met opnieuw doden tot gevolg. Is er een politieke oplossing voor de wens van een groeiend aantal kiezers die de grenzen dicht willen? Of is het de taak van politici om duidelijk te maken dat er geen uitzonderlijke situatie is? Lopen politici stelselmatig achter de opvattingen van hun kiezers aan? En kunnen we leren van internationale alternatieven, zoals het Canadese sponsormodel of het strenge Australische beleid? Te gast zijn jurist mr. dr. Carolus Grütters, gespecialiseerd in migratierecht (Radboud Universiteit), en journalist Jesse Frederik (De Correspondent), die over dit onderwerp een essay schreef. Artikel van Jesse Frederik: https://decorrespondent.nl/17145/democratie-in-verval-de-democratie-werkt-juist-prima-alleen-vinden-progressieven-dat-niet-leuk/d64e96fb-94b1-05bb-30d5-11e2f3fb4eae (https://decorrespondent.nl/17145/democratie-in-verval-de-democratie-werkt-juist-prima-alleen-vinden-progressieven-dat-niet-leuk/d64e96fb-94b1-05bb-30d5-11e2f3fb4eae)

Wist u dat er een planetoïde vernoemd is naar een van ‘s lands meest gerenommeerde astrobiologen? Prof. dr. ir. Inge Loes ten Kate luidt haar naam en ze is te gast in de Jortcast. De in Utrecht gestationeerde ruimtewetenschapper weet alles van Mars en buitenaards leven. Sterrenkunde geldt als machtig en bijwijlen onbevattelijk vakgebied, dat zij graag nog een eindje verder zou helpen. De commerciële ruimtewedloop tussen Amerika en China, met hoofdrollen voor techmiljardairs als Elon Musk en Jeff Bezos, gaat daar wat Ten Kate betreft alleen niet bij helpen. Sterker nog, ze maakt zich grote zorgen. Maar heeft een wetenschap die gaat over het oneindige niet juist behoefte aan grote visionairs? Shownotes: De speellijst van Marjolijn van Heemstra (i.s.m. De Correspondent) is hier (https://decorrespondent.nl/15864/kijken-maankoorts-een-voorstelling-over-mijnen-op-de-maan/a8a0ddd9-b470-0a43-2f5c-8b437e5897b4) te vinden. Het interview van Elon Musk met The Economist is hier te bekijken (https://www.youtube.com/watch?v=XuoqKYxDHVc).

Politiek Den Haag mag dan met reces zijn, de asielproblematiek houdt daar geen rekening mee. Ook afgelopen week was het weer bal in Ter Apel. Hoe krijgen we de asielketen voor eens en voor altijd op orde? Mr. dr. Carolus Grütters van de Radboud Universiteit heeft zo zijn twijfels of de politiek daar daadwerkelijk op uit is. Wat hem betreft is er geen asiel- maar een opvangprobleem. Misstanden worden breed uitgemeten op rechtse borreltjes en aan Nederlandse talkshowtafels, maar stroken qua omvang geenszins met de daadwerkelijke voorstelling van zaken, aldus de Nijmeegse jurist. Uw verslaggever scheidt samen met hem feiten van fictie en poogt orde te scheppen in de migratiechaos. Spreidingswet, EU-migratiepact en nog zo wat goedbedoelde initiatieven passeren de revue. Maar of ze ook doelmatig zijn? * De wetenschappelijke publicatie van Nobelprijswinnaar Daron Acemoğlu: https://www.nber.org/papers/w35401 * Het artikel van Jesse Frederik bij De Correspondent: https://decorrespondent.nl/17145/democratie-in-verval-de-democratie-werkt-juist-prima-alleen-vinden-progressieven-dat-niet-leuk/d64e96fb-94b1-05bb-30d5-11e2f3fb4eae